Chuyện phiếm Obama xem bói

Đây là câu chuyện từ Mỹ gửi về họ nói rằng tổng thống Obama trước khi sang thăm Việt Nam có đến trung tâm bói toán lừng danh ở Mỹ để xem chuyến đi của mình thế nào. Tại đây tập trung tất cả các tinh hoa về bói toán chiêm tinh, phong thủy của tất cả các nền văn minh trên thế giới từ Á , Âu , Mỹ, Phi, đủ cả, từ kinh dịch các quẻ trong Hà đồ, âm dương ngũ hành đến các sao tốt xấu trong chiêm tinh, bài tây, rồi đạo phật, đạo Ba la môn, đạo Hồi...Đặc biệt có cả bói Kiều của Việt nam. Khi Obama đến trung tâm họ hỏi :”Ngài muốn xem bói theo kiểu nào ?’’
Obama nói:”Tất nhiên là bói Kiều rồi sang Việt Nam mà”

alt

Thế rồi họ dẫn Obama vào một phòng của trung tâm, ngoài cửa là hình vẽ bìa sách Kiều của Nguyễn Du với hình Kim Trọng và Thúy Kiều có chua thêm một câu thơ “Tình trong như đã, mặt ngoài còn e”.Trong phòng chính giữa là bàn thờ hai người con gái một là Giác Duyên, một là Thúy Kiều, một quyển Kiều mà bìa sách đã mô tả, một bát hương vài cốc nước trắng. Cạnh bàn là hai chiếc ghế ngồi, một cái ở chính diện, một cái ở bên phải. Ông thầy là một người Mỹ gốc Việt, râu trắng lông mày trắng da dẻ hồng hào tay chống gậy trúc như một tiên ông bước ra từ phòng bên mời tổng thống ngồi ghế chính diện, còn ông ngồi ghế bên. Sau khi an tọa, ông thầy dựng cây gậy trúc vào mép bàn rồi chậm rãi nói:
- Con thành tâm xem ta phán thì con phải thực hiện nghiêm túc các bước ta dặn.Thứ nhất tự tay con thắp hai nén nhang một nén con cắm vào bát hương, một nén đặt lên quyển sách trước mặt con. Hai tay con chắp lại vái đủ ba vái rồi đặt quyển Kiều lên đầu, tay chắp trước ngực và khấn sao cho rành rõ. Thứ hai là nội dung khấn “ Con lại vãi Giác Duyên con lại tiên Thúy Kiều con là Obama tổng thống thứ 44 của hợp chủng quốc Hoa Kỳ con muốn xin một quẻ bói trong chuyến vi hành sang khu vực châu Á nói chung và sang Việt nam nói riêng, có gặp trở ngại gì không, và phải mang thứ gì tặng họ, rồi tương lai cuộc gặp gỡ này ra sao, lòng thành xin được chứng giám cẩn cáo. Thứ ba con đặt quyển sách xuống, cắm nén nhang vào bát hương, hai tay cầm quyển sách lên kính cẩn ấp vào ngực hai mắt nhắm lại trong khoảng 10 giây, rồi đưa sách ra phía trước trong khi mắt vẫn nhắm con từ từ mở sách ra bằng hai tay đặt xuống bàn còn ta sẽ phán. Con có làm được không.
- Dạ con làm được. Tổng thống Obama nói rồi thực hiện như lời thầy dăn.
Quyển Kiều được TT mở ra đặt trên bàn ông thầy cầm lên và bắt đầu phán:
- Con mở được từ câu 317 đến câu 356 nội dung thế này ta đọc cho con nghe rồi ta sẽ phán

Vội về thêm lấy của nhà
Xuyến vàng đôi chiếc khăn là một vuông
Thang mây dón bước ngọn tường
Phải người hôm nọ rõ ràng chẳng nhe
Sượng sùng giữ ý rụt rè
Kẻ nhìn rõ mặt người e cúi đầu
Rằng :”Từ ngẫu nhĩ gặp nhau
Thâm trông trộm nhớ bấy lâu đã chồn
Xương mai tính đã rũ mòn
Lần lừa ai biết hãy còn hôm nay
Tháng tròn như gửi cung mây
Trần trần một phận ấp cây đã liều
Tiện đây xin một hai điều
Đài gương soi đến dấu bèo cho chăng”
Ngập ngừng nàng mới thưa rằng:
“Thói nhà băng tuyết, chất hằng phỉ phong
Dù khi lá thắm chỉ hồng
Nên chăng thì cũng tại lòng mẹ cha
Nặng lòng xót liễu vì hoa
Trẻ thơ đã biết đâu mà dám thưa”
Sinh rằng rày gió mai mưa
Ngày xuân đã dễ tình cờ mấy khi
Dù chăng xét tấm tình si
Thiệt đây mà có ích ghì đến ai
Chút chi gắn bó một hai
Cho đành rồi sẽ liệu bài mối manh
Khuôn thiêng dù phụ tấc thành
Cũng liều bỏ quá xuân xanh một đời
Lượng xuân dù quyết hẹp hòi
Công đeo đuổi chẳng thiệt thòi lắm ru”
Lặng nghe lời nói như ru
Chiều xuân dễ khiến nét thu ngại ngùng
Rằng: ”Trong buổi mới lạ lùng
Nể lòng không lẽ cầm lòng cho đang
Đã lòng quân tử đa mang
Một lời vâng tạc đá vàng thủy chung”
Được lời như cởi tấm lòng
Giở kim thoa với khăn hồng trao tay
Rằng “Trăm năm cũng từ đây
Của tin gọi một chút này làm ghi"...

Đấy con đã rõ chưa ta sẽ lần lượt nói cho con nghe. Chuyến đi này của con rất tốt, “Thang mây dón bước ngọn tường“ máy bay chở con đi rất nhẹ nhàng an toàn không bị khủng bố. Còn việc con mang quà gì đi để tặng họ thì căn cứ vào hai câu “vội về thêm lấy của nhà/ xuyến vàng đôi chiếc khăn là một vuông” món quà con tặng họ chỉ cần có tính kim khí là được việc cụ thể thì con phải tự suy nghĩ lấy. Cuộc gặp gỡ của con với đối tác diễn ra rất suôn sẻ, con được chào đón nồng nhiệt, không phải bằng đại bác hay thảm đỏ hay yến tiệc mà bằng tấm lòng của người dân xứ sở đó thể hiên ở hai câu “Đã lòng quân tử đa mang/ Một lời vâng tạc đá vàng thủy chung”. Chuyến đi này của con được mãi mãi mang một dấu ấn mãi mãi đi vào lịch sử của hai nước. Cứ đọc kỹ đoạn văn mà con mở ra để ta bói rất đúng với quan hệ giữa hai nước từ xưa đến nay nào là “sượng sùng giữ ý rụt rè/ Kẻ nhìn rõ mặt người e cúi đầu” rồi thì “Xương mai tính đã rũ mòn/ Lần lừa ai biết lại còn hôm nay”. Về tương lai cuộc gặp gỡ này còn nhiều điều vướng mắc lắm, về phía con về phía nước Mỹ thì rất sòng phẳng rồi, tỷ như ”Đài gương soi đến dấu bèo cho chăng” Về phía đối tác còn nhiều hạn chế lắm “Thói nhà băng tuyết chất hằng phỉ phong/ Dù khi lá thắm chỉ hồng / Nên chăng thì cũng tại lòng mẹ cha”. Còn kết quả thì không thể sớm được, ít ra cũng phải 15 năm sóng gió nữa, nhưng dù sao cũng là cái tiền đề để họ tin tưởng “rằng trăm năm cũng từ đây/ của tin gọi một chút này làm ghi”. Nói đến đây thầy dừng lại nhìn tổng thống đang toát hết mồ hôi, hỏi : “ Con còn gì hỏi thêm nữa không” tổng thống nói : “Thưa thầy vừa rồi thầy nói còn 15 năm sóng gió nữa là sao hở thầy”
- Cái này chỉ để chiêm nghiệm thôi người ta vẫn thường nói nước Nam như nàng Kiều trong truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du. Đã từng có câu nói “Truyện Kiều còn nước Nam còn”. Kể từ khi Nàng Kiều gặp Kim Trọng rồi bao nhiêu sóng gió trải qua sau 15 năm mới tái hồi Kim Kiều. Trong khoảng thời gian đó không yên ổn lúc thì bị bọn Tú Bà, Mã Giám Sinh, Sở Khanh giầy xéo chà đạp, khi thì bị Bạc Hạnh Bạc Hà “cũng phường bán thịt,cũng tay buôn người”. Không những thế lại còn bọn ghen ăn tức ở Khuyển Ưng Hoạn Thư xía vào hành hạ, Hồ Tôn Hiến thì lừa đảo. Đấy con cứ vận vào các nước xung quanh lãnh thổ Việt Nam và cả nước Nga nữa thì rõ. Hà Nội không thể vội được đâu. Thôi nhé chúc con lên đường may mắn hẹn gặp lại
Câu chuyện Obama xem bói Kiều trước khi sang thăm Việt nam là như vậy ai tin được thì cứ tin không tin được thì cũng chả sao chuyện phiếm mà.

Cao Văn Thịnh

Điển tích “Thăm ván bán thuyền”

(Chuyện về những người phụ nữ hy sinh cứu chồng)

alt

Hôm vừa rồi uống rượu với mấy cụ bên đất Thuỷ Nguyên (HP) . Trong lúc rượu ngà ngà một cụ hỏi:
- Các cụ đã đọc hết truyện Kiều chưa
- Đã. Các cụ còn lại đáp. Dưng mà cụ hỏi thế là có ý gì
- Thế các cụ có hiểu câu Hoạn Thư nó nói...

"Làm cho trông thấy nhãn tiền

Cho người thăm ván bán thuyền biết tay"

nó ghê gớm thế nào không để tôi nói cho các cụ hay. Ngày xưa có câu chuyện thế này: một đôi vợ chồng nọ họ rất yêu nhau. Bỗng dưng anh chồng lăn đùng ra ốm, mãi chẳng khỏi. Chị vợ rất lo lắng tìm thầy tìm thuốc quanh làng mà vẫn không hợp lại ra chiều nặng thêm. Mọi người khuyên nên sắm cỗ hậu sự trước có gì xẩy ra còn liệu được , hơn nữa mua về biết đâu lại khỏi bệnh. Nghe vậy chị vợ liền sắm cỗ hậu sự để trong nhà. Mua xong mãi mà chồng vẫn không khỏi. Lại có người mách phải sang làng bên gặp ông thầy thuốc nổi tiếng bốc thuốc về uống mới khỏi được . Có bệnh thì vái tứ phương chị ta đành phải đi vậy. Ngày ấy chưa có phương tiện toàn phải đi bộ mà muốn sang được làng bên lại phải qua một con sông tương đối xa đi và về cả bốc thuốc cũng phải mất 9 đến 10 canh giờ. Thành thử phải đi từ lúc gà gáy đến giờ tuất mới về đến nhà. Để chạy chữa cho chồng chị vẫn quyết tâm đi tìm thầy tìm thuốc. Khổ một nỗi khi đi qua đò vì sớm quá hoặc muộn quá tay lái đò có mỗi mình nó đều từ chối trả bao nhiêu tiền nó vẫn không chịu. Chị đã khóc lóc lại van hắn muốn lấy gì đổi gì miễn là cho chị qua sông lấy thuốc về chữa bệnh cho chồng là được. Thấy chị cũng xinh xắn trẻ đẹp hấp dẫn hắn bèn có ý tà dâm. Hắn nói:"Em muốn sang sông cũng được thôi mỗi chuyến anh chẳng cần lấy gì chỉ cần với em làm chuyện ấy...là được" Chị biết thừa hắn muốn gì. Chị nghĩ chồng mình mà chết cái của này cũng chẳng để làm gì. Tính mạng của chồng mình là trên hết nên chị thuận theo ý của hắn. Chồng chị gặp thầy gặp thuốc bệnh lại thuyên giảm. Dần dần rồi cũng khỏi hẳn. Một hôm chị tâm sự hết với chồng sự thể như vậy, chị không muốn sống nữa vì không xứng với chồng. Anh chồng bực lắm anh hỏi chị :" thế nó làm bao nhiêu lần" Chị vợ trả lời thì anh tính đấy anh uống hết 15 thang thuốc mỗi lần chỉ lấy được 3 thang vị chi 5 lần đi và về thì phải trả nó mười lần". Anh chồng lại hỏi thế có muốn trả thù không?" Tất nhiên là chị muốn trả thù. Anh chồng ghé sát vào tai chị ... Cứ thế cứ thế rồi ta tính tiếp. Sáng hôm sau chị ra bến đò gặp gã lái, chị lả lơi nói "Lão chồng nhà em sắp đi rồi, thuốc men chạy chữa chả ăn thua gì" Chưa nói hết câu hắn đã bế chị vào trong khoang, chị giẫy ra mà rằng "Em chả thích ở đây bồng bềnh khó chịu lắm, chả thích tý nào. Về nhà em đi, mấy nay lão bất tỉnh nhân sự chả biết gì. Làm trên giường không sướng hơn à." Nghe bùi tai hắn buộc thuyền chặt chẽ vào bến rồi theo chị về. Đến nhà hắn thấy có 2 cái giường một cái bỏ không, một cái bỏ màn hình như có người nằm. Chẳng để ý gì nhiều máu D hắn nổi lên, vội vàng kéo chị vào cái giường không. Vừa cởi quần áo thì ngoài hiên có giọng: "e hèm, mình về rồi hả? Đi đâu mà sớm vậy mở cửa cho tôi nào". Chị bảo :"vâng. Chờ tôi tý" rồi ghé sát vào tai hẳn :" Rõ ràng sáng nay lão bất tỉnh, chả biết sao bây giờ lại vậy. Thôi anh vào tạm trong cái áo quan kia rồi tính". Đành vậy hắn nghe lời. Chị ra mở cửa cho chồng niềm nở :"anh dậy được rồi à... Thế mà tôi cứ tưởng" Chồng chị nói :"Đỡ nhiều rồi, uống thuốc nay tôi thấy khỏe ra, có lẽ bộ áo quan chưa dùng đến ta đem dìm xuống ao cho khỏi bị mối mọt, khi nào có việc ta lại đưa lên. Cứ thế nhé, tôi sang nhờ mấy tay hàng xóm đến giúp. Anh chồng vừa ra ngoài chị đến sát chỗ áo quan:" Này nghe hết rồi chứ. Lão ấy nói là làm đấy. Bây giờ nói cho tôi chỗ vợ anh, bảo cô ta đến đây mua lại cỗ áo quan của lão, tôi nói thêm vào chắc bán thôi". Hắn sợ chết vãi đái, vội vàng nói địa chỉ của vợ hắn cho chị và giục chi đi ngay. Vừa lúc đó anh chồng đẩy cửa bước vào:" Mình làm gì ở chỗ áo quan ấy thế" Chị vội nói ngay em xem chiếc áo quan này gỗ xấu lắm hay mình bán đi nhà mình kỳ này cũng cạn tiền rồi. Anh chồng nói :"thế cô tìm người mua đi". Được lời chị vội đi tìm vợ hắn, nói hết đầu đuôi câu chuyện. Nghe xong mụ ấy nói:" Nó dâm đãng thế tôi cũng không cần cho nó chết đi rảnh nợ" Chị nói :" thấy chết sao không cứu. Dầu sao bao năm cũng là nghĩa vợ chồng" nghe chị nói thế mụ đồng ý . Đến nhà, anh chồng nói nhỏ vào tai mụ những gì chỉ thấy mụ gật lia lịa. Rồi mụ nói to: "nghe nói ông có bộ áo quan muốn bán, ông ra giá đi bao nhiêu" Anh chồng nói:"Đúng ba vạn quan tôi mới bán không được giá dìm xuống ao để dành, tiền ngày một mất giá sau này phải mua mất hàng thúng tiền ấy chứ". Xem ra không lay chuyển được anh chồng, mụ đến gần cỗ áo quan như thề xem xét rồi nói với hẳn :" Nhà mình hiện không đủ tiền phải bán cả cái thuyền đi cũng chỉ nổi hai vạn làm thế nào bây giờ?" Hẳn nói" làm cái gì cũng được miễn là cứu được tôi, không để hắn dìm xuống ao "Quay ra phía anh chồng chị nói:" Ông thư thư cho nhà cháu để về bán con thuyền mới có tiền để mua". Anh chồng nói "Tôi cho chị thời gian từ giờ đến chiều nếu không tôi dìm xuống ao đấy". Mụ về bán thuyền được hai vạn quan chiều tối mụ quay trở lại, gặp anh chồng mụ nói "Nhà cháu chạy vạy bán cả thuyền cũng chỉ được hai vạn, ông cho nhà cháu khất đến mùa cháu trả" Anh chồng ghé vào tai mụ nói nhỏ cái gì mụ chau mặt rồi gật gật. Anh chồng nói to" Thôi được nhưng với một điều kiện, mụ trông cũng nây núm đấy, mông chắc ra phết. Mụ hãy cho ta làm chuyện ấy ngay trên nóc áo quan xong việc ta cho mụ khuân áo quan đi." Mụ xụt xịt khóc, ông đã muốn vậy nhà cháu cũng phải chiều miễn là mua được cỗ áo quan này "Hắn nằm trong áo quan nghe mà xót xa cay đắng thấy tiếng động liên hồi trên nóc áo quan, lại nghe thấy tiếng rên như mèo những tiếng hự hự dồn dập không ngớt. Hắn thấy nhục. Thế rồi tiếng động ngớt dần hắn nghe thấy tiếng anh chồng: "Thôi mặc quần áo vào đi rồi tìm người mà khiêng cỗ áo quan về". Chỉ biết sau này anh chồng ra làm chủ con đò đó và vợ chồng sống hạnh phúc. Còn vợ chồng lái đò cũ biến xới khỏi làng
- Thế mới rõ:

"Làm cho trông thấy nhãn tiền

Cho người thăm ván bán thuyền biết tay"

các cụ nhỉ.

Cuối cùng mới thấy được sự hy sinh của những người phụ nữ thật cao cả.

Cao Văn Thịnh

Những kỳ án phi lý đã đẩy Thúy Kiều vào con đường lưu lạc giang hồ

alt

Phương Văn

Hội Kiều học Việt Nam

Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du nổi tiếng và hấp dẫn ở rất nhiều yếu tố - từ nội dung đến hình thức nghệ thuật! Nhưng yếu tố hấp dẫn không kém phần quan trọng vào bậc nhất đó là sự ly kỳ của các vụ án hình sự kéo dài từ đầu tới cuối Truyện Kiều.

Các vụ án phi lý do chính cái thế lực cậy quan quyền, cậy đồng tiền để ngang nhiên gây án. Người bị hại là Thúy Kiều - một cô gái nghèo, thơ ngây, hiền dịu phải cay đắng chịu đựng suốt 15 năm lưu lạc giang hồ - đến nỗi đã đẩy nàng đến bế tắc phải nhảy xuống sông tự tử!

Kẻ gieo tai họa đầu tiên xuống gia đình họ Vương chính là sai nha. Nội dung vụ án rất vu vơ “tại thằng bán tơ” mà bắt Vương ông, Vương quan khiến Thúy Kiều phải “bán mình chuộc cha” còn Vương ông khỏi đi ở tù vì đã “có ba trăm lạng, việc này mới xong”!.

Vụ thứ hai là do bọn dùng thế lực đồng tiền để lửa đảo buôn bán người. Đó là Mã Giám Sinh và Tú Bà. Thực chất chúng mua Thúy Kiều về làm gái lầu xanh, nhưng chúng đã phỉnh phờ lừa đảo “làm lễ vu quy”!

Sau khi thấy rõ sự thật, Thúy Kiều lật tẩy sự lừa đảo của tên họ Mã, thì Tú Bà ngang nhiên hành hạ, đánh đập Thúy Kiều vô tội. Đến nỗi Tú Bà phải tìm cách để Thúy Kiều phải nghe lời làm gái mại dâm cho Mụ, bằng cách Mụ đã thuê Sở Khanh “Ba mươi lạng” rủ Kiều bỏ trốn. Giữa đường bỏ mặc Thúy Kiều trong rừng một mình. Mụ Tú Bà tức tốc đến bắt lỗi Thúy Kiều và đánh đập nàng dã man. Nàng không còn cách nào khác phải tuân theo như một thứ hàng hóa đã thỏa thuận bán cho Mụ. Đến nỗi Thúy Kiều phải nói “chút lòng trinh bạch từ nay xin chừa”!

Các vụ án trên chưa có cơ hội để Thúy Kiều minh oan tìm chỗ thưa kiện, thì thế lực đồng tiền lại đẩy Kiều phải chịu gánh nặng của vụ án thứ ba. Đó là việc Thúc Sinh vì thương yêu, nên đã chuộc Kiều khỏi lầu xanh của Tú Bà về làm thiếp. Vì mới mẻ, Thúc Sinh còn dấu diếm, nên cha là Thúc Ông đã kiện đến quan phủ. Quan Phủ xử Thúy Kiều là “gã kia dại nết chơi bời/ Mà còn người ấy ra người đong đưa/Tuồng như hoa thải, hương thừa/Mượn mầu son phấn, đánh lừa con đen”!

Rõ ràng trong xã hội phong kiến, kẻ có quyền, có tiền thì tha hồ muốn nói gì cũng đúng về phía họ! “Miệng kẻ sang, có gang, có thép” là thế! – Đến khi Kiều bị hành hạ, đánh đập tả tơi thì Thúc Sinh thương xót than phiền. Khi Quan phủ nghe được, hỏi ra thì thấy Kiều cũng “theo đòi bút nghiên” chứ không phải chỉ là gái làng chơi bình thường. Viên quan bèn phán, cho Kiều làm thử bài thơ về “Cái Mộc già”. Kiều làm được. Quan khen. Và phán xử: “Tài này, sắc đấy, nghìn vàng chưa cân/ thật là tài tử giai nhân/Châu trần, còn có Châu trần nào hơn/ Thôi đừng chuốc dữ cưu hờn/Làm chi lỡ nhịp cho đàn ngang cung”!

Trên đây thấy rõ quan phủ là đại diện cho cả một thể chế pháp lý. Vậy mà xử án cũng không dựa vào luật pháp nào, chỉ kết luận theo cảm tính, hoặc mua bán bằng tiền thay lý lẽ công bằng! Cuối cùng chỉ chết cho kẻ thấp cổ, bé họng, nghèo hèn như Thúy Kiều mà thôi!

Thúy Kiều tưởng đã thoát nạn để sống với Thúc Sinh trong sự bao bọc, không phải quay lại chốn lầu xanh tủi nhục nữa – Nhưng cũng không xong! Vì còn vợ Thúc Sinh là Hoạn Thư. Người cậy mình là con quan Tể tướng, nên có quyền tác oai, tác quái mọi chuyện nếu mình muốn!

Sau khi biết chuyện chồng là Thúc Sinh đã chuộc Kiều từ lầu xanh về làm thiếp thì Hoạn Thư không chịu được. Mụ đã nghe lời Hoạn Bà là mẹ đẻ bày mưu để hành hạ Thúy Kiều và Thúc Sinh cho phải nể mặt! Vụ án thứ tư đến với Thúy Kiều lại bắt đầu.

Người chồng Thúc Sinh của Hoạn Thư buôn bán ở cửa hàng xa quê, đi bộ hàng tháng trời liền. Mụ chờ lúc chồng không có ở cửa hàng, bèn lựa mặt gia nhân là Khuyển Ưng, bí mật tổ chức đi đường sông chỉ vài ngày đến đốt cửa hàng của chồng, ném xác người trôi sông vô thừa nhận vào đám lửa cháy vờ là Thúy Kiều đã chết cháy. Kỳ thật chúng đổ thuốc mê vào Thúy Kiều để bắt cóc nàng về cho Hoạn Thư hành hạ.

Tại cửa hàng, khi Thúc Sinh về, nghĩ là Kiều đã chết. Còn ở quê nhà, thì Thúy Kiều đã tỉnh lại. Nàng không biết cớ gì mà lại ở vào một gia đình giàu có này? Chưa hỏi được nguyên do thì bị Hoạn Bà gọi lên hầu hạ, và bị đòn phủ đầu là “đã bán mình vào cửa nhà tao” thì phải quên tên mình là Thúy Kiều, chỉ biết mình là Hoa nô, theo bầy tôi tớ trong nhà. Nàng bị đàn áp, hoang mang, không giám hỏi han ai được. Bèn câm lặng làm Hoa nô bên nhà Hoạn Thư – vợ Thúc Sinh - không dám ho he, chống đối!

Một hôm thấy Hoạn Thư cho mời lên hầu hạ, chúc rượu, đàn ca cho vợ chồng Hoạn Thư vui. Không ngờ Hoa nô nhìn rõ thấy Thúc Sinh và ngược lại Thúc Sinh đã nhận ra Thúy Kiều. Nhưng hai bên không giám nhận ra nhau. Chỉ cắn răng, ngậm ngùi là đã vào chiêu chơi đùa, gian ác, xảo quyệt của Hoạn Thư: “Làm cho, cho mệt, cho mê/ Làm cho đau đớn ê chề, cho coi/Trước cho bỏ ghét những người/ Sau cho để một trò cười về sau”!

Với một kẻ giàu có, tựa thế quan chức như Hoạn Thư thì bất cần luật pháp! Họ như có quyền đùa cợt trước người khác, ngang nhiên trước xã hội như không có luật pháp nào giám đụng tới vậy!.

Chưa hết! Cũng vì tiền, vì rất nhiều tiền, mà Thúy Kiều còn mắc hợm với một quan Đại thần của triều đình lừa đảo, đưa nàng và Từ Hải vào bẫy! Nàng nghĩ chính mình, đồng tiền đã giải quyết xong mọi chuyện, thì chắc việc Hồ Tôn Hiến bỏ tiền bạc ra sẽ là thật! Y đưa ra tới hàng ngàn lượng. Rồi “ngọc vàng, gấm vóc sai quan thuyết hàng/ Lại riêng một lễ với nàng/Hai tên thể nữ, ngọc vàng ngàn cân/ Tin vào gửi trước trung quân”! Hồ Tôn Hiến làm chiêu lừa như vậy thì hẳn là Kiều không tin, không được! Nàng rất tin nên đã khuyên Từ Hải về an thân với triều đình. Từ Hải nghe vợ, lơ là chuyện quân, đồng ý giao tiếp với Hồ Tôn Hiến.

Nhưng không phải! Hồ Tôn Hiến chỉ chờ lúc Từ Hải và Thúy Kiều tin như vậy, chúng phản công ngay. Từ Hải phải chết đứng. Còn Thúy Kiều bị dồn vào bế tắc khiến sau này bị ép làm vợ Thổ quan, nên Nàng phải nhảy xuống sông Tiền Đường tự tử!

Năm vụ án trên được Nguyễn Du đúc rút chân thực miêu tả trong Truyện Kiều. Có thể nói một xã hội từ quan, quân, đến bọn quý tộc lắm tiền, nhiều bạc, là cả một phường tham lam, dối trá bất công, ỷ thế làm điều bất lương, hại người vô tội như nội dung Truyện Kiều đã viết, thì chắc chắn những người dân lương thiện như Thúy Kiều chỉ là nạn nhân bị bọn chúng gây án, xâm hại đến không còn con đường nào khác là phải tìm đến cái chết - như Thúy Kiều trong Truyện Kiều của Nguyễn Du!.

Tháng 6 năm 2017

P.V

Chỉ làm không nói- Vương Trọng

alt

Câu đố:

Người đời tính nết khác nhau
Kẻ thì luôn miệng trước sau nối lời
Người thì kín tiếng, im hơi
Chân tay làm lụng không ngơi sớm chiều
Vậy xin được hỏi một điều:
Chỉ làm, không nói trong Kiều, những ai?

Trước hết, ta thống kê xem những ai "chỉ làm không nói":
- Vài thằng con con đi theo Kim Trọng.
- Gia đồng đưa tin "thúc phụ từ đường" tới Kim Trọng.
- Khuyển, Ưng đốt nhà,đánh thuốc mê bắt Kiều.
- Hai ả Xuân, Thu lo hương trà ở Quan Âm Các.
- Quân của Từ Hải "Ba quân chỉ ngọn cờ đào/ Đạo ra Vô Tích, đạo vào Lâm Tri".
- Hai tên thể nữ do Hồ Tôn Hiến tặng Kiều.
- Thổ quan.
- Hai ngư phủ Giác Duyên thuê để chực đón Kiều trên sông Tiền Đường.
- Vợ của Vương Quan.
- Một số người phục dịch, hầu hạ, hoặc đám đông như tay chân Tú Bà, những người khênh kiệu, ả hoàn, nô tỳ trong nhà họ Hoạn, quân lính của Từ Hải, của Hồ Tôn Hiến vân vân...
Theo chúng tôi, bốn nhóm nhân vật quan trọng nhất đại diện cho những người chỉ làm không nói là: Khuyển Ưng, Thổ quan, hai ngư phủ, và Xuân Thu. Còn những nhóm người khác, nếu tính sót một số cũng không sao.
Trong các bài giải chúng tôi nhận được, nhiều người tính thừa ra, xem một số người sau đây không nói là chưa chính xác:
- Người khách viễn phương tìm đến Đạm Tiên. Những câu :"Khóc than khôn xiết sự tình/ Khéo vô duyên bấy là mình với ta/ Đã không duyên trước chăng mà/ Thi chi chút ước gọi là duyên sau"...là Vương Quan lược thuật lời của vị khách này đấy!
- Thằng bán tơ: "Phải tên xưng xuất là thằng bán tơ": Nó vu oan khai tội cho Vương Ông, khả năng rất lớn là nó nói, chứ không phải khai bằng văn bản như một số thính giả lý luận.
- Bọn sai nha."Đầy nhà vang tiếng ruồi xanh", là tiếng bọn sai nha đấy.
- Chung ông. Chung ông đã "Dặn nàng quy liệu trong đôi ba ngày" là nói đấy!
- Mã Kiều. Sự thật Mà Kiều nói rất nhiều: "Mã Kiều lại ngỏ ý ra dặn lời: Thôi đã mắc lận thì thôi / Đi đâu chẳng biết con người Sở Khanh..."
- Mụ chủ chứa ở Châu Thai. Mụ này " Bắt nàng vào lạy gia đường", tất nhiên mụ có nói thì Thuý Kiều mới biết được lệnh mà làm theo...
Điều đáng mừng là có nhiều bài giải nêu khá đầy đủ những người chỉ làm không nói, nhất là bốn nhóm người không nên bỏ sót trên kia. Vấn đề còn lại là bố cục, cách lập luận, diễn giải sao cho chặt chẽ và hấp dẫn.
Một số thính giả nhập đề khá hay, như cụ Nguyễn Văn Tố ( xã Cách Bi, Quế Võ, Bắc Ninh):

Ngẫm trong kho báu Truyện Kiều
Bao người nói dối, nói điêu rõ rồi
Còn người kín tiếng im hơi
Chỉ làm không nói đôi lời xin thưa.

Bà Hoàng Kim Thoa (phố Tiền Phong - Tiền Cát - Việt Trì - Phú Thọ) lập luận khá có lý:
Bao người kín tiếng, im hơi
Dành nhân vật chính nói lời giao lưu.
Ông Nguyễn Minh Thắng ( xã Sư Ngòi, thành phố Hoà Bình, tỉnh Hoà Bình) lại luận về những người chỉ làm không nói theo cách riêng:
Có tài có tiếng với đời
Xoàng xoàng chìm tiếng im hơi chẳng rằng...
Thính giả Thạch Càn Thôn, nói khá đúng bản chất những người chỉ làm không nói:
Chỉ làm không nói trong Kiều
Xem ra cũng có khá nhiều chức danh
Những tên đầy tớ trung thành
Vâng theo lệnh chủ mà hành động thôi
Họ cần chi phải mở lời
Đó là Ưng, Khuyển bắt người dâng công...
Mở đầu bài giải của mình, bà Mai Thị Huệ (xã Nga Bạch, Nga Sơn, Thanh Hoá) có nhận xét khá đúng về một số người chỉ làm không nói là" vì không được nói hoặc không dám nói". Rồi tiếp theo:
Điểm trong xã hội Truyện Kiều
Giàu sang, quyền chức bao nhiêu là người
Cũng nhiều thân phận tôi đòi
A hoàn phục dịch, cùng người làm thuê...
để "khoanh vùng" đối tượng cần thống kê.
Ông Nguyễn Văn Hà ( Thị trấn Hưng Nhân - Hưng Hà - Thái Bình) có nhận xét tương tự,sau khi thống kê:
Những người không nói kể trên
Phải đâu bận việc đến quên lẽ lời
Họ là kẻ dưới, tôi đòi
Chỉ làm theo lệnh của người bề trên.
Còn ông Phạm Huy Liệu (Quang Minh - Gia Lộc - Hải Dương), đúc kết theo kiểu phân loại:
Những người làm chẳng nói ra
Nghĩa nhân cũng lắm, xấu xa cũng nhiều...
Điểm qua một số câu như vậy trong các bài giải là chúng tôi muốn lưu ý một điều: bài giải hay không những thống kê đây đủ, mà còn có những nhận xét, tổng kết của người tham gia giải đố.
Đây là một câu đố tương đối khó, nhưng nếu chịu khó theo dõi, thống kê thì chúng ta hiểu thêm được một loại người trong Truyện Kiều cũng như trong xã hội. Sau đây là lời giải của chúng tôi.

LỜI GIẢI

Ngẫm xem những kẻ trong Kiều
"Chỉ làm không nói", có điều nghiệm ra:
Phần nhiều phục dịch người ta
Làm theo lệnh chủ, hoặc là đám đông.

Trẻ con vài đứa tiểu đồng
Chàng Kim đi hội, lòng vòng theo sau
Gia đồng sang chuyển tin đau
Việc làm chăm chỉ, chứ đâu cần lời.

Quan Âm Các, đấy là nơi
Xuân, Thu hai ả buồn vui với Kiều
Hương, trà ngày tháng lo đều
Lặng yên cửa Phật, kỵ điều nói năng.

Hai ông ngư phủ chài giăng
Đón nàng, đợi vớt được nàng mới thôi
Bao lâu chẳng thốt một lời
Mặc cho sóng vỗ, nước trôi Tiền Đường.

Khuyển, Ưng hai đứa vô lương
Thuốc mê tưới đẫm hỏi nàng biết chi?
"Vực ngay lên ngựa tức thì"
Mưu nhà họ Hoạn thực thi, miễn bàn.

Bị Hồ Tôn Hiến chơi gian
Ép duyên người đẹp, Thổ Quan tưởng hời
Vui chưa kịp thốt nên lời
Sông sâu nhảy xuống biết rồi ra sao?

"Ba quân chỉ ngọn cờ đào
Đạo ra Vô Tích, đạo vào Lâm Tri"
Lệnh nghiêm, họ chẳng nói gì
Để cho đội ngũ uy nghi, chỉnh tề.

Lặng im làm, lặng im nghe
Tay sai mụ Tú bắt về Kiều nhi.
Những người khênh kiệu lầm lỳ
Im hơi đưa đón nàng đi bao lần.
"Dưới hoa dậy lũ ác nhân"
Tôi đòi họ Thúc thất thần trốn đi.
Nhà họ Hoạn, lũ thanh y
Ra vào sao chẳng nói gì với nhau?
Hai tên thể nữ Hồ trao
Theo Kiều lặng lẽ để hầu nàng thôi.
Vợ Vương Quan mới lạ đời
"Bà quan" mà lại kiệm lời thế sao?

Đọc Kiều suy ngẫm trước sau:
"Chỉ làm không nói" phải đâu người tài!

VT

Luận về “Tiếng gà” trong Truyện Kiều

Nhà thơ Vương Trọng

alt

Trong số khoảng 50 loài động vật được nhắc tên trong Tuyện Kiều, gà xuất hiện sáu lần. Kể ra dùng từ “xuất hiện” ở đây không thật chính xác, vì cả năm lần ấy không hề thấy bóng dáng con gà một lần nào, mà hầu hết chỉ là tiếng gáy. Đêm trong Truyện Kiều thường có trăng, còn tiếng gà thì thưa thớt lắm. Trong hạnh phúc thề bồi, rồi tình tự trắng đêm, tiếng gà lánh biệt, để cho “vầng trăng vằng vặc giữa trời” chứng kiến lời thề nguyền trọn vẹn. Tiếng gà khi ấy như ém sẵn đâu đó để chờ cơ hội là bước đường lưu lạc của Thúy Kiều.

Gặp cảnh gia biến, nàng Kiều phải bán mình cho Mã Giám Sinh để có tiền chuộc cha. Nàng đã “ngồi nhẫn tàn canh” trong đêm trao duyên đầy nước mắt, nhưng không hề có một tiếng gà nào, mà nàng chỉ nghe “khắc canh đã giục nam lâu mấy hồi”.  Rồi sáng hôm sau gã họ Mã đưa xe ngựa đón nàng đi về nhà trọ, là bắt đầu cuộc đời lưu lạc của nàng.Sau “một cơn mưa gió nặng nề” Mã gây ra, có lúc nàng đã toan tự tử vì coi “đời người thôi thế là xong một đời” nhưng e liên lụy đến cha mẹ, nàng đành cam chịu nuốt hận, thì tiếng gà tìm đến:

Những là đo đắn ngược xuôi

Tiếng gà nghe đã gáy sôi mé tường.

Không phải ở nhà mình, nàng không biết tiếng gà từ đâu vọng lại, mà sao tiếng gà lại nhiều thế, lại dồn dập, gáy như sôi cả mé tường? Tiếng gà ấy không chỉ báo trời sắp sáng, mà còn như phụ họa tay họ Mã giục nàng “vội vàng ra đi”.

Nàng theo Mã đi xe một tháng ròng từ Bắc Kinh về tận Lâm Tri nhập vào nhà chứa của Tú Bà. Nàng toan tự tử để tránh chuyện tiếp khách làng chơi, buộc Tú bà phải dùng lời ngon ngọt để lừa nàng. Rồi tên Sở Khanh xuất hiện để thực thi âm mưu của mụ chủ chứa, y làm ra vẻ người anh hùng muốn vớt nàng ra khỉ bể trâm luân . Và một đêm, nàng đã theo y bỏ trốn. Sở Khanh khoe “có ngựa truy phong”, chạy nhanh như gió, ai cũng nghĩ chính y sẽ cưỡi con ngựa đó, nàng Kiều sẽ ngồi sau sát sau lưng y trên đường chạy trốn giống như công chúa Mỵ Châu đã chạy trốn theo vua cha An Dương Vương. Nhưng không, “song song ngựa trước ngựa sau một đoàn”, nghĩa là dùng hai ngựa, Sở Khanh đi trước dẫn đường, Thúy Kiều theo sau. Thì ra gã Sở Khanh này đã tính chuyện bỏ nàng lại giữa rừng, để mình “rẽ dây cương” làm ra như thể vô tình lạc nhau, là y tính chuyện sau này còn gặp lại nàng. Trong khung cảnh này, tiếng gà lần thứ hai xuất hiện trong Truyện Kiều:

Đêm thu khắc lậu canh tàn

Gió cây trút lá, trăng ngàn ngậm gương

Lối mòn cỏ nhợt màu sương

Lòng quê đi một bước đường một đau

Tiếng gà xao xác gáy mau

Tiếng người đâu đã mé sau dậy dàng.

Bốn câu đầu nói cảnh cuối đêm về sáng giữa rừng khi hai người lặng lẽ đưa nhau đi trốn. Nhưng cảnh ấy không hề yên tĩnh, vì lòng Kiều không yên tĩnh, nên mọi tiếng động đều được khuếch đại lên. Nàng nghe “gió cây trút lá”, tức là gió mạnh, làm cho lá cây rơi tơi tả, dường như nàng có linh tính nghĩ về thân phận của mình trên “lối mòn có nhợt màu sương” ấy. Rồi “tiếng gà xao xác gáy mau”, gáy dồn dập để chuẩn bị cho “tiếng người đâu đã mé sau” đuổi đến bắt nàng. Tiếng gà ở đây là dấu hiệu của tai họa nên bản thân nó cũng đáng kinh sợ đối với nàng Kiều rồi!

Tú Bà đã thành công khi dùng Sở Khanh để buộc Thúy Kiều làm phận sự của cô gái lầu xanh “cuộc say đầy tháng, trận cười suốt đêm”. Rồi nàng gặp Thúc Sinh, Thúc Sinh đã vớt nàng ra khỏi vũng bùn lầu xanh thì lại đưa nàng hứng chịu máu ghen của Hoạn Thư. Hoạn Thư hành hạ Kiều, không “cạo đầu bôi vôi”, không hề đánh đập…nghĩa là không hành hạ về mặt thể xác, mà về tâm hồn. Nghĩ cho cùng, đó là cách đánh ghen cay độc của một người có văn hóa khi tin đối thủ là người có văn hóa. Tài năng đã cứu Kiều, Hoạn Thư nề trọng và cho Kiều ở Quan Âm Các, một tháp thờ Quan Âm của gia đình họ Hoạn từ lâu đã xây lên để tu tại gia. Kể cho cùng, Hoạn Thư muốn hành hạ (tâm hồn) Kiều để Kiều xa Thúc Sinh ra, chứ không có ý diệt Kiều, nên tạo điều kiện cho Kiều tự trốn đi khỏi Quan Âm Các giữa đêm khuya. Và trong đêm ấy, nàng đã nghe tiếng gà:

Cất mình qua ngọn tường hoa

Lần đường theo ánh trăng tà về tây

Mịt mù dặm cát đồi cây

Tiếng gà điếm nguyệt, dấu giày cầu sương.

Sao tiếng gà ở đây “vắng vẻ” đến vậy? Trong không gian bàng bạc ánh trăng trên ngôi điếm và sương buông trên nhịp cầu đêm, có dấu giày mà không có tiếng chân, duy nhất âm thanh chỉ có tiếng gà, dường như rất mảnh. Tiếng gà lần này lại khác hẳn hai lần trước là vì tác giả Truyện Kiều đã đưa ta vào “không gian Phật giáo”, không chỉ từ cái Quan Âm Các của nhà họ Hoạn, mà cái chính là ngôi chùa Chiêu Ẩn Am của sư Giác Duyên phía trước. Lần thứ nhất tiếng gà “gáy sôi mé tường” để báo trước cảnh hãi hùng của bước đường lưu lạc “đùng đùng gió giục mây vần”. Lần thứ hai gà “xao xác gáy mau” nhằm đưa tin “một đoàn đổ đến trước sau” trong đó có “Tú Bà tốc thẳng tới nơi” vây bắt Thúy Kiều.  Còn lần này, mặc dù vẫn trên bước được lưu lạc, nhưng phía trước là ngôi chùa mở tay “tế độ”, nên tiếng gà như đã báo cảnh yên bình không xa.

Sự yên ổn của Thúy Kiều ở Chiêu Ẩn Am chỉ được độ nửa năm, rồi nàng lại tiếp tục cuộc lưu lạc đầy nước mắt. Và tiếng gà cũng từ giã nàng từ ấy cho tới ngày đoàn viên “đem tình cầm sắt đổi ra cầm cờ”.Người tình xưa đã hóa thành người bạn, đánh đàn, trò chuyện suốt đêm thâu. Trong trạng thái đó, tiếng gà lại tìm đến để cho nàng Kiều và chàng Kim cùng nghe một lần duy nhất:

Chuyện trò vừa cạn tóc tơ

Gà vừa gáy sáng, trời vừa rạng đông

Tiếng gà ở đây có chức năng báo thời khắc: đêm đã qua, ngày mới đã tới và cũng ngụ ý đêm trường lưu lạc mười lăm năm đã qua để gặp ngày mới đoàn viên. Có lẽ đây là tiếng gà vui duy nhất trong Truyện Kiều, khi lòng nàng không nỗi kinh hoàng và âu lo nữa.

Ngoài bốn lần tiếng gà xuất hiện, thì còn một lần khác gà không đến với Thúy Kiều bằng âm thanh, mà bằng hình hài trong lời mắng nhiếc nàng của mẹ Hoạn Thư:

Ra tuồng mèo mả, gà đồng

Ra tuồng lúng túng chẳng xong bề nào…

trước khi sai người nhà đánh đập Thúy Kiều không thương xót. Có lẽ đây là lần chữ Gà làm đau Kiều nhất, vì một người tài sắc vẹn toàn, có giáo dục như nàng mà bị xếp vào bọn vô lại, không nơi nương tựa, chui rúc đầu bờ cuối bụi như lũ mèo ở mả, gà ở đồng.

Còn một lần nữa, “máu mào gà” cùng “nước vỏ lựu” xuất hiện trong thủ thuật “hoàn trinh” các cô gái lầu xanh nói chung, chứ ít liên quan trực tiếp với Thúy Kiều.

Nhân đây ta cũng cần lưu ý: chỉ mẹ Hoạn Thư mới sai người nhà đánh đập Thúy Kiều, còn Hoạn Thư không hề động đến nàng, vì Hoạn Thư luôn cảm phục Thúy Kiều, “lòng riêng những kính yêu”…

Nguyễn Du mô tả tiếng gà không qua tai nghe của bản thân mình, mà qua sự cảm nhận của Thúy Kiều. Bởi vậy, chỉ cần suy xét tiếng gà, chúng ta cũng một phần hiểu được tậm trạng lo sợ, buồn vui của nàng, mà hơn thế nữa, tiếng gà ấy có khi báo trước chặng hành trình sắp tới.

Tết con Gà, 2017

VT

50 mươi câu Kiều hay nhất trong Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du có 3.254 câu

Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du có 3.254 câu. Là một tuyệt tác, nên nói chung, câu nào cũng hay, tuy mức độ khác nhau. Như vậy có nghĩa là có câu hay nhiều, câu hay ít, thế mà từ xưa đến nay, ta chưa thấy các nhà nghiên cứu, phê bình chỉ cho bạn đọc biết những câu thơ điển hình trong Truyện Kiều, trong khi bài viết khen Truyện Kiều có số lượng hết sức đồ sộ.

alt

Phải chăng các nhà nghiên cứu, phê bình không muốn làm điều đó, nghĩa là không muốn thống kê những câu Kiều hay nhất vì sợ “tủi thân” những câu không được nhắc tới, trong khi chúng vẫn là những câu thơ hay trong thi đàn nói chung. Hay là các nhà nghiên cứu, phê bình sợ những câu mình nêu ra không đúng với cách thẩm định của người khác? Tôi nghĩ rằng, mọi sự so sánh, lựa chọn là tương đối, tuy nhiên với những người thấu hiểu Truyện Kiều, những câu họ chọn lựa, dù không được bạn đọc đồng tình một trăm phần trăm, thì phần lớn cũng được đông đảo chấp nhận.

Một trong rất nhiều lý do để Truyện kiều trở thành tuyệt tác có một không hai trong lịch sử văn học nước ta hơn hai thế kỷ qua là nhiều câu thơ trong tác phẩm này có sức thoát ly hoàn cảnh cụ thể của tác phẩm để tự lập sống cuộc đời riêng trong từng hoàn cảnh của độc giả. Không chỉ những “năm Gia Tĩnh triều Minh”, không chỉ thời cụ Nguyễn Du, mà ngày nay, khi yêu nhau, một chàng trai tặng quà cho bạn gái của mình, thì có thể dùng ngay lời của Kim Trọng nói khi tặng quà cho Thúy Kiều, hết sức văn hóa và tế nhị vì biết giảm nhẹ giá trị vật chất, nhấn mạnh giá trị kỷ niệm:

Rằng: trăm năm kể từ đây
Của tin gọi một chút này làm ghi.

Rồi khi tình yêu đang nồng nàn, vì lẽ gì đó, đôi lứa phải xa nhau, chàng trai nào mà chẳng muốn dặn dò người tình chung thủy, giữ gìn mọi thứ vì tình yêu của họ. Dặn người yêu chung thủy, giữ gìn là một câu không dễ tìm ra lời, vì có thể làm người yêu phật ý… Trong khi bạn đang lúng túng chưa biết dùng lời lẽ thế nào để chuyển tải ý ấy, thì tốt nhất, hãy mượn ngay lời chàng Kim đã dặn Thúy Kiều trước lúc chia tay về nhà hộ tang chú:

Gìn vàng, giữ ngọc cho hay
Cho đành lòng kẻ chân mây cuối trời.

Hồi còn trai trẻ, tôi yêu một cô gái là giáo viên. Hôm cô bạn dẫn về nhà để tôi “thưa chuyện” với bố cô về chuyện tình yêu chúng tôi. Lúc đó tôi như “bỏ quên trí khôn ở nhà”, lúng túng mãi mới diễn đạt được điều mình muốn nói. Khi nói xong, tôi căng thẳng chờ ý kiến của ông, rất sợ ông khước từ vì lý do khoảng cách hai quê quá xa xôi, hơn nữa, tôi nghĩ rằng nếu ông đồng ý thì cũng sẽ “thuyết giáo” dài dòng chứ không đơn giản gật đầu. Không ngờ, nghe xong tôi trình bày, ông đọc:

Thương sao cho trọn thì thương
Tính sao cho vẹn mọi đường, thì vâng!

Làm tôi tiêu tan hết căng thẳng, và chuyển sang nói chuyện với ông không phải với tư cách giữa con rể và bố vợ tương lai, mà của hai người cùng tâm đắc Truyện Kiều.

Thế đấy, có những câu Kiều không những giúp người ta chuyển tải ý kiến của mình một cách trọn vẹn hết sức văn hóa, mà xích những người xa lạ gần lại với nhau!

Hai câu Nguyễn Du tả mụ Tú Bà của mấy thế kỷ trước giúp ta ngày nay có thể thốt hết khi thấy một người đàn bà to béo mà mình ít cảm tình:

Thoắt trông nhờn nhợt màu da
Ăn chi to lớn đẫy đà làm sao!

Rồi:

Đàn bà dễ có mấy tay
Đời xưa mấy mặt, đời này mấy gan

Có thể đọc lên rất “đắc địa” sau khi nghe chuyện kể về một người đàn bà cay nghiệt, dù bà ta chẳng có gì liên quan với Hoạn Thư cả.

Chỉ đơn cử vài ba ví dụ để nói rằng, rất nhiều câu Kiều có thể thoát ly Truyện Kiều mà sống trong cuộc sống hàng ngày, làm giàu thêm ngôn ngữ chúng ta. Nói chung phần lớn những câu Kiều hay đều có sức sống độc lập như thế.

Khi ngồi chọn những câu thơ hay trong Truyện Kiều, tôi chợt nhớ ý thơ của Trần Mạnh Hảo: “Tháng Tư phây phây như một trái xoài / Mấy lần anh lên cây rồi tụt xuống / Quả bốn bề không hái được chỉ vì… sai ”. Truyện Kiều có quá nhiều câu hay, nên chọn câu hay, thật khó! Lúc đầu tôi “sơ tuyển” 100 câu thì chưa đến nỗi khó lắm, nhưng khi rút xuống 50, thật nan giải, gạt bỏ câu nào cũng thấy tiếc.

Để giúp các bạn trẻ thời nay vì quá bận rộn với kinh tế thị trường, không có đủ thời gian đọc hết toàn bộ Truyện Kiều, tôi xin chọn 50 câu (50 cặp lục bát) mà tôi cho là hay nhất, để trong một quãng thời gian ngắn, bạn đọc có thể tiếp cận với những câu Kiều đặc sắc, đồng thời với các bạn đang yêu, may chăng từ những câu Kiều này, có thể “hoạt ngôn” hơn trong những trạng thái khó xử của cuộc sống.

NĂM MƯƠI CÂU KIỀU HAY NHẤT

(Số thứ tự đánh theo sự xuất hiện trong Truyện Kiều)

1- Cỏ non xanh tận chân trời / Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

2- Sống làm vợ khắp người ta / Hại thay thác xuống làm ma không chồng.

3- Người đâu gặp gỡ làm chi / Trăm năm biết có duyên gì hay không.

4- Ngổn ngang trăm mối bên lòng / Nên câu tuyệt diệu ngụ trong tính tình.

5- Một mình lưỡng lự canh chầy / Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh.

6- Sầu đong càng khắc càng đầy / Ba thu dồn lại một ngày dài ghê.

7- Mành tương phất phất giò đàn / Hương gây mùi nhớ trà khan giọng tình.

8- Gió chiều như giục cơn sầu / Vi lô hiu hắt như mầu khơi trêu.

9- Rằng: trăm năm, kể từ đây / Của tin gọi một chút này làm ghi

10- Bây giờ rõ mặt đôi ta / Biết đâu rồi nữa chẳng là chiêm bao

11- Gìn vàng giữ ngọc cho hay / Cho đành lòng kẻ chân mây cuối trời.

12- Trăng thề còn đó trơ trơ / Dám xa xôi mặt mà thơ thớt lòng.

13- Ông tơ ghét bỏ chi nhau / Chưa vui sum họp đã sầu chia phôi.

14- Đau lòng tử biệt sinh ly / Thân còn chẳng tiếc, tiếc gì đến duyên.

15- Phận sao đành vậy cũng vầy / Cầm như chẳng đỗ những ngày còn xanh.

16- Trong tay đã sẵn đồng tiền / Dù lòng đổi trắng thay đen khó gì.

17- Đau lòng kẻ ở người đi / Lệ rơi thấm đá, tơ chia rũ tằm.

18- Biết thân đến bước lạc loài / Nhị đào thà bẻ cho người tình chung.

19- Miếng ngon kề đến tận nơi / Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham.

20- Đoạn trường thay lúc phân kỳ / Vó câu khấp khểnh, bánh xe gập ghềnh.

21- Thôi con còn nói chi con / Sống nhờ đất khách, thác chôn quê người.

22- Từ đây góc bể bên trời / Nắng mưa thui thủi quê người một thân.

23- Vi lô san sát hơi may / Một trời thu để riêng ai một người.

24- Dặm khuya ngất tạnh, mù khơi / Thấy trăng mà thẹn những lời non sông

25- Thoắt trông nhờn nhợt màu da / Ăn chi to lớn đẫy đà làm sao.

26- Thương ôi tài sắc bậc này / Một dao oan nghiệt đứt dây phong trần.

27- Cũng liều nhắm mắt đưa chân / Để xem con tạo xoay vần đến đâu.

28- Đêm thu khắc lậu, canh tàn / Gió cây trút lá, trăng ngàn ngậm gương.

29- Thân lươn bao quản lấm đầu / Chút lòng trinh bạch từ sau xin chừa.

30- Vui là vui gượng kẻo là / Ai tri âm đó mặn mà với ai.

31- Đã đày vào kiếp phong trần / Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi.

32- Rõ ràng trong ngọc trắng ngà / Dày dày sẵn đúc một tòa thiên nhiên.

33- Thương sao cho trọn thì thương / Tính sao cho vẹn mọi đường thì vâng.

34- Vầng trăng ai xẻ làm đôi / Nửa in gối chiếc nửa soi dặm trường.

35- Long lanh đáy nước in trời / Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng.

36- Bước vào phòng cũ lầu thơ / Tro than một đống, nắng mưa bốn tường.

37- Bốn phương mây trắng một màu / Trông vời cố quốc biết đâu là nhà.

38- Bề ngoài thơn thớt nói cười /Mà trong nham hiểm giết người không dao.

39- Nhẹ như bấc, nặng như chì / Gỡ cho ra nợ còn gì là duyên.

40- Phận bèo bao quản nước sa / Lênh đênh đâu nữa cũng là lênh đênh.

41- Biết thân tránh chẳng khỏi trời / Cũng liều mặt phấn cho rồi ngày xanh.

42- Đến bây giờ mới thấy đây / Mà lòng đã chắc những ngày một hai.

43- Tiếc thay chút nghĩa cũ càng / Dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng.

44- Đàn bà dễ có mấy tay / Đời xưa mấy mặt, đời này mấy gan.

45- Phong trần mài một lưỡi gươm / Những phường giá áo túi cơm sá gì.

46- Chọc trời khuấy nước mặc dầu / Dọc ngang nào biết trên đầu có ai.

47- Một cung gió thảm mưa sầu / Bốn dây rỏ máu năm đầu ngón tay.

48- Đánh tranh chụm nóc thảo đường / Một gian nước biếc mây vàng chia hai.

49- Thẫn thờ lúc tỉnh lúc mê / Máu theo nước mắt, hồn lìa chiêm bao.

50- Tưởng bây giờ là bao giờ / Rõ ràng mở mắt còn ngờ chiêm bao.

Nếu chỉ được chọn 10 câu (top ten), tôi tiến cử danh sách sau:

1- Sống làm vợ khắp người ta
Hại thay thác xuống làm ma không chồng.

2- Một mình lưỡng lự canh chầy
Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh.

3- Dặm khuya ngất tạnh mù khơi
Thấy trăng mà thẹn những lời non sông.

4- Cũng liều nhắm mắt đưa chân
Để xem con tạo xoay vần đến đâu.

5- Thân lươn bao quản lấm đầu
Chút lòng trinh bạch từ sau xin chừa.

6- Đã đày vào kiếp phong trần
Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi.

7- Long lanh đáy nước in trời
Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng.

8- Bốn phương mây trắng một mầu
Trông vời cố quốc biết đâu là nhà.

9- Biết thân tránh chẳng khỏi trời
Cũng liều mặt phấn cho rồi ngày xanh.

10- Phận bèo bao quản nước sa
Lênh đênh đâu nữa cũng là lênh đênh.

Có thể mười câu tôi cho là hay nhất, không đúng với cách chọn lựa của những người khác. Nhưng tôi tin, phần lớn số câu trong 50 câu trên kia sẽ có mặt trong danh sách 50 câu Kiều hay nhất tự chọn của mọi người yêu mến Truyện Kiều.

VƯƠNG TRỌNG


Cười nghiêng ngả với tóm tắt truyện Kiều của HS chuyên Toán

Những câu văn vần theo thể lục bát của Phan Quốc Đạt, học sinh chuyên Toán Trường THPT Lê Qúy Đôn (Bà Rịa - Vũng Tàu) vừa ngộ nghĩnh và mang tính chất thư giãn khiến giờ học trở nên vui vẻ.

Cười nghiêng ngả với tóm tắt truyện Kiều của HS chuyên Toán
Thi sĩ "Cuốc Đất" ở giữa cùng hai bạn giành huy chương tại Olympic Toán 30/4.

Trước đó, "thi sĩ" cũng vừa giành huy chương bạc cuộc thi Olympic Toán học 30/4 diễn ra tại TP.HCM.

Xin giới thiệu bài thơ mới nhất của "thi sĩ Cuốc đất":

"Mình xin thay mặt tổ hai,
Bàn về tác phẩm của ngài Nguyễn Du.

Đời Kiều sóng gió cầm tù,
Giờ đây hồn đã ngàn thu giấc tròn.
Sắc, tài sánh với nước non,
Khách hồng nhan vốn chẳng còn điểm chê.
Gặp Kim, như trúng bùa mê,
Cùng nhau ước hẹn quên thề Đạm Tiên.
Bỗng đâu oan lớn ập liền,
Thuý Kiều buộc phải kiếm tiền chuộc cha.
Chẳng may mắc bẫy Tú Bà,
Biến Kiều bỗng chốc thành quà thanh lâu.
Đương cơn nhục nhã tủi sầu,
Thúc Sinh xuất hiện, phép mầu nhuộm lên.
Tưởng rằng Kiều đã gặp hên,
Hoạn Thư đày đoạ như tên ngục tù.
Nàng đau trong nỗi căm thù,
Phận đời sóng gió mây mù xa trông.
Bạc Bà giết những kiếp hồng,
Lầu xanh Kiều lại vào tròng lần hai.
Chẳng còn nhờ vả được ai,
Kể như nàng đã tương lai mịt mù.
Từ Hải khí phách trời thu,
Kiều được giúp đỡ trả thù bấy lâu.
Ngỡ là chấm dứt nỗi sầu,
Lại Hồ Tôn Hiến hiểm sâu đánh lừa.
Từ Hải chết đứng không thưa,
Thuý Kiều lại kiếp ngày xưa quay về.
Đớn đau, nhục nhã ê chề,
Nàng nay chẳng muốn quay về nhân gian.
Tiền Đường kết liễu kiếp oan,
Giác Duyên giăng lưới nhặt khoan sẵn chờ.
Rời xa nhân thế bẩn dơ,
Nàng nương cửa Phật - cõi mơ nâu sồng.
Ngày kia hết kiếp long đong
Tái duyên Kim Trọng, thong dong sắt cầm.
Đến đây xin phép được ngừng,
Cảm ơn cả lớp chẳng ngừng lắng nghe!"

  • Nguyễn Hiền

Video Tổng Hợp

Mời Quảng Cáo

Lượng truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay66
mod_vvisit_counterHôm qua180
mod_vvisit_counterTất cả31040
Hiện có 34 khách Trực tuyến